Leren · Fotografie
Wat is live stacking?
Live stacking betekent dat de telescoop steeds korte opnames maakt, ze op de sterren uitlijnt en ze middelt terwijl jij kijkt. Elke nieuwe opname verlaagt de ruis, zodat zwakke details langzaam zichtbaar worden. Vier keer zoveel opnames geven ongeveer de helft van de ruis.
Waarom niet één lange belichting?
Een kleine telescoop op een altazimutale montering kan geen opname van een uur maken: de sterren zouden strepen trekken, het beeld zou draaien en één langsrijdende auto of satelliet zou alles verpesten. Met korte opnames van 10 tot 30 seconden heb je daar geen last van. Los zijn ze ruizig, maar het zijn er veel.
Wat er met elke nieuwe opname gebeurt
- De telescoop zoekt de sterren in de nieuwe opname en verschuift en draait die tot hij past op wat er al gestackt is.
- Opnames met strepen, wolken of slechte focus worden bij de meeste modellen automatisch afgekeurd.
- De nieuwe opname wordt in de stack gemiddeld en het resultaat wordt opgerekt, zodat zwakke delen zichtbaar worden op je scherm.
Waarom de ruis afneemt
Ruis is willekeurig: in de ene opname is een pixel iets te helder, in de volgende iets te donker. Het licht van de nevel is elke keer hetzelfde. Als je N opnames middelt, blijft het signaal en krimpt de ruis met de wortel van N. Vier opnames halveren de ruis, honderd opnames maken hem tien keer kleiner. Daarom verbetert het beeld in de eerste minuten snel en gaat de winst later langzamer.
Dezelfde nevel na steeds meer opnames
Hoe lang moet je stacken?
Heldere objecten zoals de Orionnevel of de Ringnevel zien er na 10 tot 20 minuten goed uit. Voor zwakke sterrenstelsels en grote, vage nevels loont één tot drie uur, het liefst verspreid over meerdere nachten. Lichtvervuiling voegt ruis toe, dus vanuit de stad heb je meer tijd nodig voor hetzelfde resultaat. Het voorbeeld hieronder en onze fotosimulator laten het verschil zien.
Live stacking tegenover later bewerken
De live stack is een snel resultaat voor op het scherm. Als je telescoop de losse opnames opslaat, kun je ze later op een computer opnieuw stacken met gratis software zoals Siril en meer uit dezelfde data halen: slechte opnames strenger weggooien, gradiënten verwijderen en de kleuren zorgvuldig bewerken.
Meer gidsen
De hemelbrief, één keer per maand
Zo'n vijf dagen voor elke nieuwe maan: de beste objecten, de donkerste nachten en welke telescoop ze het best in beeld krijgt. Gratis; altijd af te melden.